درمان اگزما در نوزاد با برخی پمادها و مراقبتهای لازم امکانپذیر است. اگزما نوعی واکنش التهابی پوست است که در هر سنی ممکن است دیده شود. درمان اگزما معمولاً با دوریکردن از شرایط ایجادکننده اگزما و استفاده از پمادها و مرطوبکنندههای پوستی انجام میشود. پوست نوزادان بسیار حساستر و لطیفتر از بزرگسالان است و به همین دلیل بیشتر مستعد حساسیت و اگزما است. این اگزما ممکن است در نتیجه یکسری بیماریها ایجاد شود و یا صرفاً یک واکنش حساسیتی باشد.
بیشتر بخوانید: علائم سلیاک در کودکان + درمان
انواع اگزما در نوزادان
۱. اگزما به دلیل بیماری آتوپیک
این بیماری شرایطی را برای کودک ایجاد میکند که بدون هیچ دلیلی سیستم ایمنی فعالیت بالایی دارد. این بیماری ممکن است زمینه ژنتیکی داشته باشد. کودکانی که مبتلا به آتوپی هستند بیشتر مستعد آسم و آلرژی هستند. همچنین در کنار آسم، شاهد التهاب پوست یا درماتیت آتوپیک در این کودکان هستیم.
درمان اگزما در نوزاد (اگزما به دلیل بیماری آتوپیک)
پوست کودکان مبتلا به درماتیت آتوپیک دائماً اگزما دارد. این کودکان باید پوست خود را خشک و تمیز و دور از مواد معطر و کرمهای دارای اسانس نگه دارند. پوستشان را باید با مرطوبکننده مخصوص پوستهای حساس که کمترین ماده معطر و افزودنی را دارد، مرطوب کنند. این اگزما با خشکی پوست و ارتباط پوست با مواد شوینده و معطر بدتر و شدیدتر میشود. حتی شامپویی که در حمام برای کودک استفاده میشود میتواند اگزما را شدیدتر کند؛ بنابراین استفاده از شامپو مخصوص پوستهای حساس توصیه میشود.
با افزایش سن معمولاً آسم و درماتیت اتوپیک بهتر میشود. در صورت تماس بیشازحد با مواد حساسیتزا ممکن است این درماتیت در سن بالاتر نیز باقی بماند؛ بنابراین با رعایت یکسری نکات و دوری از مواد حساسیتزا این نوع درماتیت بهمرورزمان بهبود مییابد.
۲. اگزمای پوست در نوزاد به دلیل تماس با مواد حساسیتزا
مواد مختلفی موجب ایجاد حساسیت موضعی پوستی میشوند. این حساسیت پوستی با افزایش ترشح فاکتورهای التهابی مختلف در پوست همراه است. یکی از این فاکتورها هیستامین است. ترشح هیستامین موجب قرمزی، تورم و التهاب موضعی پوست میشود. این نقاط قرمز متورم پوست که به دلیل حساسیت موضعی پوست در تماس با مواد حساسیتزا ایجاد شدهاند اگزما نام دارد. این نوع اگزما بهصورت ناگهانی روی پوست نوزادتان ایجاد میشود، با شستوشو از بین نمیرود و گاهی احساس خارش ایجاد میکند و کودکتان دائماً در حال بیقراری است.
درمان اگزما در نوزاد ( اگزمای پوست در نوزاد به دلیل تماس با مواد حساسیتزا)
جهت درمان اگزمای تماسی بهتر است تماس با ماده حساسیتزا فوراً قطع شود، اگر لباس جدیدی برای کودکتان تهیه کردهاید که احتمال میدهید علت اگزما در نوزاد آن لباس باشد بهتر است از آن استفاده نکنید. اگر داروی جدیدی برای کودکتان شروع کردهاید و یا حتی شامپوی جدیدی استفاده میکنید آن را قطع کنید. سپس با تجویز متخصص کودک میتوانید از پماد با ترکیبات مختلف جهت ازبینرفتن ضایعات حساسیتی پوست و انواع اگزما استفاده کنید. گاهی استفاده یکی دو روزه از داروی آنتیهیستامین نیز به رفع اگزما کمک بسیاری میکند.
گاهی این اگزمای تماسی در نوزادان محدود به ناحیه کلاه نوزاد و سر اوست که این نیز جزو اگزماهای مخصوص دوران نوزادی است و بهسادگی درمان میشود.
۳. اگزمای سکهای
در این نوع از اگزما تمام سطح پوست بدن کودک ضایعات قرمزرنگ سکهای اگزما وجود دارد. علت این نوع از اگزما نیز مواد حساسیتزا، شامپوها و پارچهها هستند. گاهی کودک به پارچه پشمی و ضخیمتر حساسیت نشان میدهد. این ضایعات بیشتر در زمستان که لباسهای ضخیمتری استفاده میشود در کودکان رخ میدهد.
۴. اگزمای پوست سر یا درماتیت سبوروییک
این نوع اگزما، حالتی شبیه به شوره سر ایجاد میکند. در این حالت تمام سطح سر پوستهپوسته میشود و شوره میزند. این نوع اگزما بیشتر سر را درگیر میکند و روی سطح سر پوستههای چرب مشاهده میشود. این نوع درمان اگزما در نوزاد با استحمام و استفاده از شامپوی ضد سبوروییک کودک، بهراحتی صورت میپذیرد.
اگزما در نوزاد چه عوارضی به همراه دارد؟
اگزما در نوزاد موجب ایجاد عوارضی برای او میشود.
این عوارض بیشتر در شرایطی که اگزما مزمن شود ایجاد میشود و وجود طولانیمدت اگزما موجب ظهور عوارض آن میشود. اگزما در ابتدا علائم زیر را برای کودک ایجاد میکند:
- قرمزی پوست
- خارش
- التهاب
- تغییر رنگ پوست
اگر با حضور علائم بالا از پماد و داروی آنتیهیستامین و درمان مناسب اگزما استفاده نشود، اگزما مزمن شده و این اگزمای مزمن موجب تغییرات پوستی میشود. کودک با خارش مداوم پوستش، خراشهایی ایجاد میکند. این خراشها ممکن است به دلیل عدم درمان اگزما در نوزاد بهصورت مناسب دچار عفونت شوند. عفونت سطح زخمها و خارش پوستی موجب آسیب بیشتر به بافتهای پوست میشود. بهمرورزمان پوست ضخیم شده و رنگ آن تیره میشود؛ بنابراین تیرگی پوست و تغییرات پوستی از عوارض اگزما است و در موارد شدیدتر میتواند باعث عفونت نیز بشود.
اگزمای پوست را چگونه تشخیص میدهیم؟
تشخیص اگزمای پوست توسط معاینه پزشک انجام میشود. پزشک متخصص اطفال پوست کودک شما را بررسی میکند.
با معاینه، نوع اگزما و درجه آن را بررسی میکند. در مواردی که اگزما بسیار شدید و عفونت داشته باشد ممکن است دارودرمانی تحتنظر متخصص پوست انجام شود؛ اما در موارد خفیفتر پزشک کودک شما درمان مناسب موضعی را برای کودک شروع میکند.
درمان اگزما در نوزاد چیست؟
اگزما در مرحله اول توسط پمادها و کرمهای موضعی درمان میشود. مرطوبکنندهها نقش مؤثری در درمان اگزما در نوزاد دارند. استحمام پنجدقیقهای با آب ولرم و پس از آن آغشتهکردن سطح پوست با کرمهای مرطوبکننده بدون بو، سطح پوست را نرمتر کرده و به درمان اگزما کمک میکند. بعد از استحمام روتین سعی کنید حتماً سطح اگزما را با روغن چرب کنید. روغن موجب حفظ رطوبت درون پوست میشود و از تبخیر رطوبت پوست جلوگیری میکند. در نوزادان بهتر است سه بار در روز روغن روی ضایعات استفاده شود. انواع روغن از جمله روغنزیتون میتواند کمککننده باشد.
نکته مهم دیگر در درمان اگزما در نوزاد برای جلوگیری از خشکی پوست و تشدید ضایعات اگزمایی، خشکنکردن پوست است. بهتر است بعد از استحمام با حوله روی پوست نکشید و اجازه دهید پوست کودکتان کمی مرطوب بماند و بهآرامی خشک شود. پمادهای مرطوبکننده را روی پوست نمدار کودک بمالید. پمادها روی پوست نمدار بهتر پخش میشوند و بهطورمؤثری به درمان اگزما کمک میکنند.
پمادهای استروئیدی موضعی
امروزه از پمادهای استروئیدی، برای درمان اگزما در نوزاد استفاده بسیاری میشود. این پمادها مکانیسم ضدالتهابی دارند. التهاب و قرمزی بافت اگزما را بهسرعت بهبود میبخشند و اگر در کنار کرم مرطوبکننده استفاده شوند پاسخدهی بسیار مناسبی در بدن دارند.
استفاده از پمادهای استروئیدی، هیدروکورتیزون یک درصد در کنار کرمهای مرطوبکننده، برای صورت و چینهای پوستی مؤثرند. پمادهای با قدرت اثر کمتر مانند تریامسینولون و بتامتازون برای نواحی اگزمایی روی بدن کودک استفاده میشود. از این پمادها روزی دومرتبه روی بدن کودک استفاده میشود.
تا زمانی که اگزما روی بدن کودک وجود دارد، از این ترکیبات استفاده کنید و با بهبودی اگزما کرمها را بهآرامی قطع کنید. برای شروع و قطعکردن داروها از پزشک متخصص مشورت بگیرید تا درباره نوع پماد مناسب کودک شما را راهنمایی کند.
گاهی پس از درمان اگزماها دوباره شعلهور میشوند. شروع مجدد بیماری به شرایط زیر بستگی دارد:
- تغییرات فصلی
- استرس
- فعالیت
- عفونت پوستی با باکتری استافیلوکوک
- حساسیت تماسی پوست
بعضی داروها نیز با مکانیسمهای مستقیم مؤثر بر سیستم ایمنی بدن باعث بهبود اگزما میشوند. البته معمولاً اگزما به کمک همین درمانهایی که گفته شد بهراحتی کنترل میشود و نیازی به داروهای تخصصیتر نمیشود.
جمعبندی مطلب
اگزما، ضایعاتی روی پوست است که به دلیل حساسیت و افزایش التهاب موضعی پوست به وجود میآید. اگزما در نوزاد به صورتهای مختلفی دیده میشود. ممکن است به دلیل بیماری درماتیت اتوپیک و ارتباط بین آسم و آلرژی و اگزمای پوستی باشد و یا به دلیل بیماری درماتیت سبوروییک و پوستهشدن سر نوزاد و اگزمای سر نوزاد باشد. در مجموع برای درمان اگزما در نوزاد به هر دلیلی که باشد، اساس درمان، پمادهای استروئیدی و مرطوبکننده پوست است. درمان اگزما در نوزاد باید تحتنظر متخصص کودکتان باشد و خودسرانه درمان نکنید.
