قرص فاموتیدین برای درمان بیماری‌های معده استفاده می‌شود. معده یکی از قسمت‌های مهم دستگاه گوارش است که وظیفه اصلی هضم غذا را به عهده دارد‌. هضم غذا در معده توسط ترشح اسید معده و آنزیم‌های مختلف موجود در معده انجام می‌شود‌‌. پس از ترشح اسید معده، مواد غذایی موجود در معده بسیار نرم می‌شوند و از دریچه انتهایی معده به روده وارد می‌شوند.

دیواره معده به دلیل وجود اسید معده بسیار مقاوم است و در برابر اسید معده حفاظت ذاتی از خود دارد. اما هنگامی‌که دیواره معده به دلیل مواجهه با ماده آسیب زننده یا به‌دلیل ترشح میزان بسیار بالاتر از حد طبیعی اسید، که در بعضی بیماری‌ها اتفاق می‌افتد، آسیب می‌بیند، این دیواره زخم شده در مواجهه با اسید دچار حس سوزش و درد در ناحیه معده می‌شود.

تنها راه تسکین این سوزش شدید، کاهش ترشح اسید معده است. اگر این زخم مواجهه کمتری با اسید داشته باشد علاوه بر کاهش درد و سوزش روند بهبودی سریع‌تری دارد.

ترشح اسید معده در معده توسط سلول‌هایی به‌نام H2 انجام می‌شود. هرگاه با دارویی این سلول‌ها بلاک شوند، ترشح اسید معده کاهش پیدا می‌کند. یکی از داروهای بلاک کننده H2 همین داروی فاموتیدین است‌. داروی فاموتیدین به‌تنهایی یا با ترکیب با سایر داروهای کاهش دهنده اسید معده برای تسکین درد زخم معده مصرف می‌شود.

هنگامیکه این دارو خورده می‌شود، ۴۰ درصد آن در دستگاه گوارش ما جذب می‌شود. این دارو به‌مدت ۱۰ تا ۱۲ ساعت در بدن باقی می‌ماند و اثر می‌گذارد. سپس بیشتر حجم دارو بدون تغییر از طریق کلیه و ادرار دفع می‌شود.

سایر داروهایی که H2 را در معده بلاک می‌کنند رانیتیدین، سایمتیدین و نیزاتیدین نام دارند.

موارد مصرف قرص فاموتیدین

این دارو در درمان زخم معده، زخم دوازدهه (قسمت ابتدایی روده باریک که بعد از معده قرار دارد را دوازدهه می‌نامیم) و سندروم زولینگر الیسون (نام بیماری است که در آن ترشح اسید معده به حدی بسیار بالاتر از میزان طبیعی آن است) استفاده می‌شود.

شکل‌های قرص فاموتیدین و مصرف آن به چه صورت است؟

این دارو به‌صورت قرص‌های ۲۰ و ۴۰ میلی‌گرم در بازار وجود دارد.

برای زخم دوازدهه که به‌صورت حاد ایجاد شده است، این دارو به‌صورت دوز ۲۰ میلی‌گرم دو بار در روز یا دوز ۴۰ میلی‌گرم یک بار در روز تجویز می‌شود.

زمانی‌که می‌خواهیم از قرص فاموتیدین برای درمان نگهدارنده دوازدهه استفاده کنیم با دوز ۲۰ میلی‌گرم یک بار در روز و فقط هنگام خواب استفاده می‌شود‌.

درمان نگهدارنده به درمانی گفته می‌شود که برای جلوگیری از عود مجدد بیماری استفاده می‌شود. هنگامی‌که زخم دوازدهه درمان شد، برای پیشگیری از ایجاد مجدد زخم، باید هر شب قرص فاموتیدین مصرف شود.

برای درمان زخم خوش خیم معده با دوز ۴۰ میلی گرم در هنگام خواب از قرص فاموتیدین استفاده می‌شود.

برای بیماری رفلاکس هم می‌توانیم از داروی فاموتیدین استفاده کنیم. رفلاکس به‌دلیل ورود اسید معده یا محتویات معده آغشته به اسید، به مری گفته می‌شود. گفتیم که فقط معده، دیواره مقاوم به اسید دارد. وقتی محتویات معده به سمت بالا و به سمت مری پس زده شوند و بالا بیایند، این اسید می‌تواند به دیواره مری آسیب شدیدی بزند. اغلب علت رفلاکس، شل بودن دریچه مری است. برای درمان رفلاکس می‌توانیم از داروی کاهنده اسید معده استفاده کنیم تا این اسید کمتر شود و میزان آسیب مری کمتر شود. قرص فاموتیدین به‌مدت ۶ هفته هر ۱۲ ساعت با دوز ۲۰ میلی‌گرم می‌تواند به درمان رفلاکس کمک کند.

نکاتی که باید قبل از مصرف قرص فاموتیدین بدانید

• اگر شما به داروی سایمتیدین تحمل نشان نمی‌دهید، مصرف این دارو هم ممکن است شما را دچار عوارض کند.
• اگر شما مشکل کبدی یا کلیوی خاصی دارید بهتر است قرص فاموتیدین را با احتیاط مصرف کنید.
• تمام داروهای گروه بلاک‌کننده H2 (رانیتیدین، سایمتیدین، فاموتیدین) بهتر است به‌صورت کوتاه مدت و زیر ۸ هفته مصرف شوند.
• سیگار آسیب شدیدی به دستگاه گوارش می‌زند. درنتیجه کشیدن سیگار اثر این داروها را کمتر می‌کند و روند درمان را به تاخیر می‌اندازد.

عوارض قرص فاموتیدین

• شایع‌ترین عارضه این دارو عوارض روانی آن می‌باشد. ممکن است دچار نوعی سردرگمی و اضطراب و اندکی عصبانیت شوید‌.
• از عوارض نسبتا شایع قرص فاموتیدین سردرد، سرگیجه، اسهال، یبوست و التهاب روده است.
• به‌طور کلی معمولا عوارض ایجاد نمی‌شود و این دارو به‌راحتی تحمل می‌شود.
• مصرف قرص فاموتیدین در بارداری، فقط با نسخه پزشک باید باشد زیرا ممکن است عوارضی ایجاد کند که تشخیص صلاح مصرف این دارو به‌عهده پزشک است.

قرص فاموتیدین در کودکان چگونه مصرف شود؟

• در کودکان زیر یک سال فقط با توصیه و دوز پیشنهادی پزشک مصرف شود.
• ترجیحا زیر یک سال از داروهای دیگر استفاده شود‌.
• در کودکان بین یک سال تا شانزده سال فقط با توصیه و صلاح دید پزشک و با دوز ۰.۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، یک مرتبه شب‌ها قبل از خواب مصرف شود.