دیدن بیماری که روی زمین افتاده، برای هر مراقبی اضطرابآور است. واکنش طبیعی این است که سریع دستهای او را بگیریم و بلندش کنیم؛ اما همین کار عجولانه میتواند آسیب اولیه را بیشتر کند. اگر به سر، گردن، کمر یا لگن بیمار ضربه خورده باشد، کشیدن بدن یا بلند کردن دستی ممکن است درد و آسیب را افزایش دهد.
پس اولین سؤال این نیست که «چطور او را بلند کنیم؟» سؤال درست این است: «آیا اصلاً اکنون اجازه داریم بیمار را جابهجا کنیم؟»
چه زمانی نباید بیمار را دستی بلند کرد؟
اگر بیمار بعد از زمینخوردن یکی از نشانههای زیر را دارد، او را نکشید، بلند نکنید و به صندلی یا تخت بیمار منتقل نکنید:
- درد شدید یا تازه در سر، گردن، کمر یا لگن
- بیحسی، گزگز یا ضعف در دستها و پاها
- ناتوانی در حرکت دادن یک اندام یا تحمل وزن روی پا
- تغییر شکل واضح در پا، لگن یا دست
- خونریزی، بیهوشی، گیجی یا خوابآلودگی غیرعادی
- استفراغ یا شکایت از سردرد بعد از ضربه به سر
- ناتوانی بیمار در بلند شدن یا پاسخدادن درست به سؤالها
راهنمای NHS توصیه میکند اگر احتمال آسیب به سر، کمر، گردن یا لگن وجود دارد، یا فرد نمیتواند از زمین بلند شود، با اورژانس تماس بگیرید و خودتان او را بلند نکنید. تا رسیدن کمک، بیمار را گرم و راحت نگه دارید.
در چنین وضعیتی، بالابر بیمار هم راهحل فوری نیست. بالابرهای معمولی با جلیقه پارچهای برای بیماری که احتمال آسیب ستون فقرات یا شکستگی لگن دارد، بدون ارزیابی و دستور فرد متخصص مناسب نیستند. جابهجایی این افراد به تجهیزات تخصصی و تیم آموزشدیده نیاز دارد.
بعد از سقوط چه کاری انجام دهیم؟
اول محیط را بررسی کنید تا خطر دیگری مثل سیم برق، سطح خیس یا وسیلهای که باعث زمینخوردن شده، وجود نداشته باشد. سپس با آرامش با بیمار صحبت کنید و سطح هوشیاری، تنفس و درد او را بررسی کنید. او را وادار به حرکت نکنید و برای امتحانکردن تواناییاش، دستش را نکشید.
اگر بیمار درد ندارد، هوشیار است، تغییر شکل یا بیحسی ندارد و خودش میگوید میتواند حرکت کند، باز هم نباید با عجله بلند شود. در راهنمای NHS پیشنهاد شده فرد ابتدا به پهلو بچرخد، با کمک دستها روی زانوها قرار بگیرد، یک پایش را روی زمین بگذارد و با تکیه بر یک وسیله کاملاً ثابت، آهسته بلند شود. بعد از ایستادن نیز باید بنشیند و چند دقیقه استراحت کند.
اگر بیمار در هر مرحله درد شدیدی حس کرد، تعادلش را از دست داد یا نتوانست ادامه دهد، تلاش را متوقف کنید. مبل سبک، میز لق یا دستگیرهای که برای تحمل وزن طراحی نشده، تکیهگاه مناسبی برای چنین وضعیتی نیست.
چرا بلند کردن دستی خطرناک است؟
وزن بیمار فقط یک عدد روی ترازو نیست. هنگام جابهجایی، بدن او ممکن است ناگهان حرکت کند، زانوها خم شوند یا دستها نتوانند وزن را تحمل کنند. مراقب هم برای جلوگیری از افتادن بیمار، معمولاً کمر خود را خم میکند و بدنش را میچرخاند. ترکیب وزن، حرکت ناگهانی و وضعیت نامناسب بدن میتواند به کمر، شانه یا زانو آسیب بزند.
از طرف دیگر، کشیدن بیمار از زیر بغل یا گرفتن دستها میتواند به پوست، مفصل شانه و بافتهای حساس فشار وارد کند. برای بیماری که ترسیده یا درد دارد، این حرکت اضطراب را بیشتر میکند و ممکن است باعث تقلا و افتادن دوباره شود.
مرکز ملی ایمنی و بهداشت شغلی آمریکا، جابهجایی و بلند کردن دستی بیماران را از عوامل مهم آسیبهای اسکلتیعضلانی کارکنان درمان میداند و استفاده از وسایل کمکی و آموزش مناسب را بخشی از راه پیشگیری معرفی میکند.
بالابر بیمار در چه شرایطی به کار میآید؟
وقتی بیمار آسیب جدی ندارد اما توان کافی برای بلندشدن ندارد، بالابر بیمار میتواند فشار واردشده به بدن بیمار و مراقب را کم کند. البته هر بالابری برای بلند کردن فردی که روی زمین افتاده ساخته نشده است. برای این کار باید از بالابر متحرک یا دستگاهی استفاده شود که برای بلند کردن از کف طراحی شده و امکان قرار دادن جلیقه در وضعیت خوابیده یا نشسته را داشته باشد.
بالابر ایستاده برای بیماری مناسب است که بتواند بخشی از وزن خود را روی پاها تحمل کند و با مراقب همکاری داشته باشد. این دستگاه برای فردی که کاملاً بیتحرک است یا روی زمین افتاده، جایگزین بالابر مخصوص بلند کردن از کف نیست.
انتخاب دستگاه باید بر اساس وضعیت بدنی بیمار، وزن، میزان همکاری، فضای اتاق، مسیر انتقال و مقصد انجام شود. راهنمای HSE نیز تأکید میکند نوع بالابر، اندازه و نوع جلیقه، تعداد مراقبان و روش جابهجایی باید در ارزیابی فردی بیمار مشخص شود.
چکهای مهم پیش از کار با بالابر
قبل از نزدیککردن بالابر به بیمار، چند نکته ساده اما مهم را بررسی کنید:
۱. ظرفیت مجاز دستگاه را با وزن بیمار مقایسه کنید. ظرفیت اسمی را حدس نزنید و وزن تجهیزات یا لباسهای سنگین را هم نادیده نگیرید.
۲. جلیقه باید اندازه و مدل مناسبی داشته باشد. جلیقه کوچک میتواند فشار ایجاد کند و جلیقه بزرگ خطر سر خوردن بیمار را بالا ببرد.
۳. پارگی، ساییدگی، دوخت باز، قلاب آسیبدیده یا برچسب ناخوانا را جدی بگیرید. جلیقه معیوب نباید استفاده شود.
۴. سازگاری جلیقه با همان مدل بالابر را بررسی کنید. هر جلیقهی به هر دستگاهی وصل نمیشود و تغییر خودسرانه قلابها یا حلقهها خطرناک است.
۵. باتری، چرخها، پایه، ترمز و کنترل دستگاه را طبق دستور سازنده بررسی کنید. کف مسیر باید صاف، خشک و خالی از مانع باشد.
۶. روش کار را برای بیمار توضیح دهید. اگر در برنامه مراقبتی دو نفر برای انتقال تعیین شده، کار را بهتنهایی انجام ندهید.
HSE هشدار میدهد انتخاب جلیقه اشتباه، ناسازگاری جلیقه و بالابر، بازرسینشدن دستگاه و رهاکردن فرد بدون مراقب در حالت معلق، از عوامل مهم حادثه هنگام استفاده از بالابر هستند.
برای مشاهده فیلم انتقال بیمار از روی زمین توسط بالابر بیمار میتوانید روی لینک کلیک کنید.
بعد از انتقال چه چیزی را ثبت کنیم؟
زمینخوردن را حتی اگر بیمار ظاهراً آسیب ندیده باشد، ثبت کنید. زمان و محل حادثه، علت احتمالی، علائم بیمار، اقدام انجامشده و وسیلهای که به کار رفته است، اطلاعات مفیدی برای پزشک، پرستار یا کاردرمانگر هستند. شاید علت سقوط فرش لغزنده نباشد؛ گاهی ضعف ناگهانی، افت فشار، مشکل بینایی یا عارضه دارویی پشت آن قرار دارد.
همچنین روش جابهجایی را برای دفعات بعد مشخص کنید: بیمار از چه سطحی به چه سطحی منتقل شود، چه نوع جلیقهی لازم دارد، چند مراقب باید حضور داشته باشند و بالابر کجا نگهداری شود. برنامهای که فقط روی کاغذ نوشته شود اما در لحظه حادثه در دسترس نباشد، کمک زیادی نمیکند.
انتخاب بالابر بیمار باید بر پایه ایمنی، تناسب با وضعیت بیمار و کیفیت ساخت انجام شود، نه فقط ظاهر یا قیمت. رونیا بهعنوان شرکت تولیدکننده بالابرهای بیمار مهندسیشده و باکیفیت، برای مراکز درمانی، مراکز نگهداری و خانوادههایی که با جابهجایی بیمار روبهرو هستند، راهکارهایی طراحی میکند که میتوانند انتقال بیمار را منظمتر، ایمنتر و کمفشارتر کنند. هنگام انتخاب محصول، ظرفیت دستگاه، نوع جلیقه، فضای حرکت، خدمات فنی و آموزش کار با آن را از رونیا بررسی کنید.