بیماری مقاربتی چیست؟ بیماری مقاربتی یا STD عفونتهایی هستند که از راه تماس جنسی منتقل میشوند و حتی بدون بروز علامت احتمال دارد سلامت جنسی، باروری و حتی زندگی شما را تهدید کنند. این عفونتها ممکن است به کمک باکتریها، ویروسها یا انگلها ایجاد شوند و درمان نشدن آنها، خطرهایی مثل ناباروری، سرطان، عوارض بارداری و انتقال به شریک جنسی را بههمراه دارد. تشخیص زودهنگام، انجام آزمایشهای بیماریهای مقاربتی و شروع درمان مناسب، کلید جلوگیری از این عوارض است. برای حفظ سلامت خود و شریک جنسی، آگاهی کامل از انواع بیماریهای مقاربتی و علائم آنها، راههای تشخیص و روشهای درمان HPV و دیگر عفونتها ضروری است.
اگر میخواهید با مطالعهای دقیق، همه جزئیات مربوط به این عفونتها و راهکارهای پیشگیری و درمان آنها را برای حفظ سلامتی خود کشف کنید، ادامه مطلب را از دست ندهید.
بیماری مقاربتی چیست؟ آشنایی مختصر و ضروری برای درک بهتر عفونتها
وقتی در مورد بیماریهای مقاربتی صحبت میکنیم، منظور عفونتهایی هستند که از راه رابطه جنسی واژینال، دهانی، مقعدی یا تماس مستقیم پوست با ناحیه تناسلی منتقل میشوند. اگر این عفونتها بهموقع تشخیص داده نشوند، احتمال دارد از مرحله «عفونت» (STI) به مرحله «بیماری» (STD) برسند و شدت علائم و عوارض آنها بیشتر شود. در اغلب موارد، این بیماریها بدون علامت هستند و به همین دلیل ممکن است مدتها از وجود آنها بیخبر بمانید.
در مورد ویروسهایی مانند HPV، آگاهی از روشهای درمان HPV و تشخیص زودهنگام اهمیت فراوانی دارد، چرا که تاخیر در مراجعه ممکن است خطر انتقال و بروز عوارض جدی را افزایش دهد. به همین دلیل اگر رابطه جنسی پرخطر دارید، مراجعه منظم به پزشک و انجام آزمایشها بهترین راه برای تشخیص و جلوگیری از پیشرفت بیماری محسوب میشود.
انواع بیماریهای مقاربتی؛ آشنایی با عوامل باکتریایی، ویروسی و انگلی
برای اینکه بهتر بدانید لیست بیماریهای مقاربتی دقیقا شامل چه مواردی میشود، ابتدا لازم است انواع عوامل بیماریزا را بشناسید. سه گروه اصلی باعث ایجاد این عفونتها میشوند و هر گروه ویژگیهای خاص خود را دارد. قبل از مشاهده دستهبندی زیر، بهخاطر داشته باشید که شناخت صحیح این عوامل، اولین قدم برای انتخاب روش درمان درست است. عوامل اصلی ایجاد بیماریهای مقاربتی موارد زیر هستند:
- باکتریها: کلامیدیا، سوزاک و سیفلیس
- ویروسها: HIV، HPV، HSV، هپاتیت B
- انگلها: تریکوموناس واژینالیس و شپش ناحیه تناسلی
این دستهبندی به شما کمک میکند بفهمید انواع بیماریهای مقاربتی و علائم آن چگونه شکل میگیرند و چرا هر گروه به درمان متفاوتی نیاز دارد. بهطور مثال، عفونتهای باکتریایی و انگلی معمولا با آنتیبیوتیک درمان میشوند؛ اما در خصوص ویروس مقاربتی HPV، درمان نهایی وجود ندارد و فقط میتوان با روشهایی مانند مصرف کپسول نواکسا (زیر نظر پزشک) که سیستم ایمنی را تقویت میکند، روند پاکسازی ویروس را سرعت بخشید.
راههای انتقال بیماریهای مقاربتی؛ مسیرهای انتقال و اهمیت پیشگیری
بیماریهای مقاربتی معمولا از طریق رابطه جنسی واژینال، دهانی و مقعدی منتقل میشوند؛ اما برخی از آنها حتی از تماس پوست با پوست هم قابل انتقال هستند. قبل از فهرستکردن انواع راههای انتقال، این نکته را بدانید که اغلب عفونتها بدون علامت هستند و ممکن است ندانسته آن را به شریک جنسی منتقل کنید. راههای اصلی انتقال شامل این موارد میشوند:
- رابطه جنسی واژینال، دهانی یا مقعدی
- تماس مستقیم پوست با پوست ناحیه تناسلی یا مقعدی
- انتقال در بارداری یا زمان زایمان
- شیردهی
- تزریق با سرنگ آلوده
- تجهیزات آلوده در تتو و پیرسینگ
هرچه تماس جنسی محافظتنشده بیشتر باشد، احتمال انتقال بیماری نیز بالاتر میرود. بنابراین، یادگیری اصول پیشگیری، از جمله تستهای قبل از رابطه و استفاده صحیح از کاندوم، اهمیت فراوانی دارد.
علائم بیماری مقاربتی؛ از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم؟
اغلب این بیماریها ممکن است بدون علامت باشند. بااینحال، وقتی علائم ظاهر میشوند، معمولا بهشکل مشکلات پوستی، ترشحات غیرعادی یا دردهای ناحیه تناسلی دیده میشوند. وجود هر کدام از این نشانهها باید جدی گرفته شود و نیاز فوری به معاینه پزشک دارد:
- زخم یا زگیل در ناحیه تناسلی
- ادرار دردناک یا تکرر ادرار
- خارش یا قرمزی ناحیه تناسلی
- تاول یا زخم اطراف دهان
- بوی غیرطبیعی واژن
- درد، خارش یا خونریزی مقعد
- درد شکمی
- تب
پس از مشاهده این علائم، ممکن است برایتان سوال شود که آیا همه این نشانهها الزاما به معنی وجود بیماریهای مقاربتی و علائم آن است؟ پاسخ این است که خیر؛ اما چون اغلب این نشانهها با بیماریهای دیگر اشتباه گرفته میشوند، فقط پزشک با بررسی آزمایشها میتواند تشخیص قطعی بدهد.
آزمایشهای بیماریهای مقاربتی؛ روشهای تشخیص دقیق و زمان مناسب مراجعه
اگر رابطه جنسی دارید، مراجعه دورهای به پزشک بدون نیاز به وجود علائم هم ضروری است. پزشک معمولا درباره روابط جنسی شما سوال میکند، معاینه انجام میدهد و درصورت لزوم آزمایش تجویز میکند. آزمایشهای تشخیصی شامل موارد زیر هستند:
- آزمایش ادرار
- آزمایش خون
- نمونهبرداری از واژن
- نمونهبرداری از مقعد یا مجرای ادراری
بعد از انجام این آزمایشها، اگر نتیجه مثبت باشد باید به شریک جنسی خود اطلاع دهید تا او نیز آزمایش دهد. بهاینترتیب از انتقال مجدد عفونت جلوگیری میکنید. اگر بهدنبال راههای درمان HPV هستید، حتما بدانید که تشخیص بهموقع نقش کلیدی در کنترل این ویروس دارد و تاخیر ممکن است منجر به عوارض جدی شود.
پیشگیری از بیماریهای مقاربتی؛ چگونه از بیماریهای مقاربتی جلوگیری کنیم؟
یادتان باشد که هیچ روشی (حتی کاندوم) نمیتواند محافظت ۱۰۰٪ ایجاد کند، اما خطر را بهشدت کاهش میدهد. روشهای موثر پیشگیری شامل موارد زیر میشود:
- انجام آزمایش غربالگری قبل از شروع رابطه جنسی
- استفاده درست و مداوم از کاندوم
- دریافت واکسن HPV و هپاتیت B
اگر سابقه رابطه پرخطر دارید یا نگران انتقال ویروس هستید، مراجعه به پزشک و انجام تستهای دورهای، بهترین ابزار برای جلوگیری از بیماریهای مقاربتی است. همچنین آموزش جنسی صحیح و آگاهی از رفتارهای پرخطر کمک میکند انتخابهای سالمتری داشته باشید.
درمان عفونتها و بیماریهای مقاربتی؛ اقدام سریع برای جلوگیری از عوارض شدید
درمان بیماریهای مقاربتی به نوع عامل بیماریزا بستگی دارد و همین موضوع اهمیت مراجعه سریع به پزشک را چند برابر میکند. عفونتهای باکتریایی و انگلی معمولا با آنتیبیوتیک درمان شده و بیماریهای ویروسی با داروهای ضدویروسی کنترل میشوند. برخی ویروسها مانند HPV درمان قطعی ندارند، اما تقویت سیستم ایمنی روند پاکسازی را سریعتر و عوارض آن را کمتر میکند. در هر حالت، شروع زودهنگام درمان، پرهیز از رابطه جنسی تا زمان تعیینشده توسط پزشک و راهنمایی شریک جنسی برای بررسی و درمان، از گسترش بیماری و عوارض جدی جلوگیری میکند.
نواکسا، محصول داروسازی دکتر عبیدی، تنها مکمل تخصصی در ایران است که با تقویت سیستم ایمنی به پاکسازی سریعتر ویروس و کاهش خطر انتقال و عوارض مرتبط، از جمله سرطانهای ناشی از HPV کمک میکند.
شناخت، تشخیص و درمان سریع، کلید کاهش عوارض بیماریهای مقاربتی
بیماریهای مقاربتی، عفونتهایی شایع و در عین حال خطرناک هستند که ممکن است سلامت جنسی و باروری شما را به خطر اندازند. سه عامل اصلی این عفونتها شامل باکتریها، ویروسها و انگلها هستند. به خاطر داشته باشید که این عفونتها حتی بدون بروز علائم بیماری مقاربتی، قابل انتقال و آسیبزا هستند. بنابراین، تشخیص به موقع از طریق آزمایشهای غربالگری و مشورت با پزشک یک ضرورت است.
درحالیکه آنتیبیوتیکها درمانی موثر برای عفونتهای باکتریایی و انگلی فراهم میکنند، در مورد عفونتهای ویروسی، تمرکز بر کاهش علائم و جلوگیری از عوارض جدی (مانند سرطانها) با استفاده از داروهای ضد ویروسی و تقویت سیستم ایمنی است. مراجعه منظم به پزشک، اقدام سریع برای درمان و آگاهسازی شرکای جنسی، کلید اصلی برای جلوگیری از گسترش و حفظ سلامت فردی و عمومی است.
